^Powrót
logo
  
  
  
foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
Get Adobe Flash player

ROLA RODZINY W KSZTAŁTOWANIU WARTOŚCI

ROLA RODZINY W KSZTAŁTOWANIU WARTOŚCI

Rodzina jest pierwszym i najważniejszym środowiskiem, w którym rozwija się
oraz dorasta młody człowiek. Zapewnienie wychowankowi odpowiednich warunków rozwoju, a także wprowadzenie go w życie społeczne nabiera wyjątkowej wagi, ponieważ małe dziecko jest całkowicie zależne od ludzi dorosłych. Dlatego uważa się, że jakość pierwszych lat życia najbardziej wpływa na kształtowanie osobowości człowieka.

Okres przedszkolny należy do pierwszego, niezastąpionego i przełomowego etapu
w całokształcie rozwoju dziecka dla rodziny, jak i dla samego wychowanka. Wymaga on nieustannego spojrzenia na proces wychowawczy, którego rolą jest przekazywanie aprobowanych społecznie wartości, pomagających dokonywać właściwych wyborów, wskazujących jak być dobrym człowiekiem oraz gdzie istnieje granica dobra i zła.

Niewątpliwie najważniejszy wpływ w kształtowaniu systemu wartości u dziecka mają rodzice, którzy poprzez osobisty przykład kształtują osobowość swoich pociech. Okazuje się, że rozwijanie umiejętności dokonywania wyborów jest procesem długim i bardzo zawiłym. Przemawia za tym pogląd, iż do 12 roku życia wartości posiadają właściwości heteronomiczne, co znaczy, że są mocno usytuowane w autorytecie rodziców. Koniecznym zatem okazuje się wyznaczenie hierarchii wartości młodemu człowiekowi, chociażby poprzez okazywanie szacunku innym, troskę o drugiego człowieka oraz własną odpowiedzialność za siebie i innych. Ma to ścisły związek  z tym, iż proces wychowania wiąże się z określonym wyzwaniem, które wymaga od rodziców mądrego i odpowiedzialnego sposobu postępowania, w tym przezwyciężania trudnych sytuacji wychowawczych, które zawsze wpływają na rozwój dziecka, ponieważ młody wychowanek, świadomie lub nieświadomie, uczy się rozróżniać dobro od zła, przyswaja normy, reguły, które następnie uwewnętrznia.

Człowiek potrzebuje wartości po to, aby jego życie nie traciło sensu, aby móc kształtować takie postawy, które pozwolą mu w tym świecie konstruktywnie odnaleźć siebie. Do ważnych zadań rodziców należy ciągłe przywracanie wartościom ich sensu, gdyż jasny
i przejrzysty wzór osobowy rodzica łączy się z czytelnym przekazem wartości małemu człowiekowi. W konsekwencji takiego postępowania dziecko poznaje zrozumiałe dla niego granice i skutki powstałe w wyniku ich naruszenia. Stąd też w wychowaniu ku wartościom wymagana jest nie tylko umiejętność akceptowania wszelkich niepowodzeń dziecka i jego trudności, za które poniesie konsekwencje, lecz także to, aby w każdej takiej chwili miało ono wsparcie ze strony rodziców.

Dobrze uformowany system wartości może więc ustrzec wychowanka przed iluzją łatwego i taniego szczęścia. Nienaganna postawa moralna rodziców, żywy dialog pomiędzy domownikami stają się dla dziecka stabilnym gruntem, który wpływa na proces wartościowania zwłaszcza w świecie, w którym dziecko doświadcza za pośrednictwem chociażby telewizji czy Internetu często nieprawdziwych scen.

Dziecko potrzebuje takiego wzorca postępowania, dzięki któremu przyswoi wartości, które pomogą mu spojrzeć na świat i życie z perspektywy dobra, prawdy oraz miłości.

Dzięki temu w otaczającej go rzeczywistości, w której żyje, nauczy się podejmować mądre decyzje, zwłaszcza w trudnych sytuacjach, które są niewątpliwie wpisane w jego życie.

Jednym z głównych założeń teorii wychowania jest przekonanie, że podstawą  właściwych społecznie zachowań jest mocne poczucia bezpieczeństwa w środowisku rodzinnym, obok jasno wytyczonych granic, które są przestrzegane przez każdego z członków rodziny. W tym wszystkim potrzebne jest również właściwe dostosowywanie wymagań
oraz mądra, właściwie rozumiana wolność, która nie prowadzi do swawoli czy samowoli,
a do poczucia miłości dziecka przez rodziców. W takim duchu przeżywane przez wychowanka dzieciństwo, w dużym stopniu prowadzi do życia wypełnionego pożądanymi społecznie wartościami, w tym zachowaniami.

Zatem wprowadzanie dziecka w świat wartości byłoby pozbawione sensu, gdyby nie zasadniczy jego cel, jakim jest troska o dobre wychowanie naszych dzieci, które będzie realizowane w symbiozie z nabytymi wartościami w środowisku rodzinnym.

 

                                                                                              Opracowanie: mgr Ewa Duda

Bibliografia:

Walesa Cz., Rozwój wartości i sensu życia, w: Popielski K. (red.), Człowiek – wartość – sens, Lublin 1996.

Zimny J., Wychowanie ku wartościom, Sandomierz 2006.

Sławiński S., Wychowanie ku wartościom, w: Wychowawca 1999, nr 2.

Łobocki M., Teoria wychowania w zarysie, Kraków 2010.

Copyright © 2013. KIDS ScHO0L Rights Reserved.